Waarom je zo snel geïrriteerd raakt (en wat helpt tegen een kort lontje)
Lieve jij,
Merk je dat je snel geïrriteerd raakt, een kort lontje hebt of prikkelbaar bent? Soms lijken het kleine dingen, maar ze kunnen je humeur en je relaties flink beïnvloeden. In dit artikel ontdek je waarom irritatie ontstaat, hoe je ermee omgaat en hoe je meer in het moment kunt leven.
Waarom je snel geïrriteerd raakt
Snel geïrriteerd raken betekent vaak niet dat er iets mis is met de situatie zelf of met de ander. Het gaat meestal om interne stress, vermoeidheid of oude overtuigingen die boven komen.
Een voorbeeld uit mijn eigen leven: ik had na het eten een afspraak met mijn nichtje om het eerste ontwerp van mijn nieuwe logo te bespreken. Ondanks een flinke hoofdpijn (een restje covid-klachten) was ik met eten koken begonnen, terwijl ik eigenlijk even had moeten gaan rusten. Mijn man was nog niet thuis en anders zouden we het niet redden.
Ik voelde de irritatie opkomen toen mijn man thuis kwam en voorstelde om mijn nichtje een berichtje te sturen dat ik wat later was.
Het leek een klein verzoek, maar mijn interne stem zei: “Dat hoort niet zo!” Hierdoor voelde ik me snel geïrriteerd, terwijl er eigenlijk niets ernstigs aan de hand was.
Kort lontje door stress en vermoeidheid
Als je moe bent of stress hebt (en op de een of andere manier gebeurt dat vaak tegelijkertijd) reageer je anders dan als je ontspannen en uitgerust bent. Ook lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn of buikpijn vragen veel energie en maken je extra prikkelbaar. Een kort lontje merk je vaak omdat je de neiging hebt om direct, kortaf en bot te reageren op je omgeving. Je partner, kinderen of je collega kunnen zich maar beter bergen. En later heb je er spijt van. Vermoeidheid, overprikkeling en hoge verwachtingen van jezelf versterken de irritatie. Herken je dit bij jezelf? Dan ben je niet de enige.
Hoe herken je dat je een kort lontje hebt?
Jouw omgeving heeft het vaak eerder dan jij door dat je snel geïrriteerd raakt. Ze passen misschien hun gedrag er al op aan. Durven je bijna niet te storen of iets te vragen. En als jij dat opmerkt, raak je ook daar weer geïrriteerd door. Een vicieuze cirkel. Liever herken je zelf wat er met je aan de hand is, voordat je bent uitgevallen. Snel geïrriteerd raken kun je op verschillende manieren herkennen:
- Je voelt je opgejaagd, kribbig of hebt een steen in je maag.
- Je hebt een zwaar hoofd of voelt ergens anders in je lijf spanning.
- Je gedachten worden kritisch of negatief, je voelt je chagerijnig.
- Je hebt de neiging om veel te snel iets te zeggen of te doen, terwijl het eigenlijk niet nodig is.
Je kunt deze signalen bij jezelf opmerken, nog voordat je iets zegt of doet. Het is belangrijk om deze signalen te herkennen voordat ze escaleren.
Wat helpt tegen snel geïrriteerd zijn?
Een korte pauze kan voorkomen dat irritatie uitgroeit tot een conflict en helpt je om meer in het moment te blijven.
Tijdens mijn ervaring rond de logo-afspraak merkte ik het aan mijn lijf. Ik voelde de irritatie als het ware omhoog borrelen en merkte dat ik kribbig wilde reageren. Dat moment was de sleutel! Ik kon – zonder direct te reageren – even stil staan bij wat er gebeurde van binnen. Ik kon mijn irritatie observeren in plaats van uiten.
Dit kon ik niet vanzelf, maar heb ik geleerd tijdens mijn Focusing training. Een natuurlijke vaardigheid die we vaak zijn verleerd, maar gelukkig weer kunnen aanleren. De grondlegger van Focusing, Eugene Gendlin, verwoord het als volgt:
Als je iets (naars) voelt van binnen, laat het er dan even zijn en haal adem; dat is de enige weg waarlangs het kan transformeren.
Eugene Gendlin, filosoof, psycholoog en grondlegger van Focusing.
Praktische tips voor jou:
- Neem een korte pauze als je voelt dat irritatie opkomt. Geen pauze van een paar minuten, maar echt een paar tellen waarin je opmerkt: ik ben geïrriteerd.
- Haal een paar keer diep adem en richt je aandacht op je lichaam. Je zult merken dat je op zo’n moment heel hoog ademt, een diepe inademing en uitademing kan al een groot verschil geven.
- Check van binnen bij jezelf wat je daar opmerkt: “Ik merk iets dat geïrriteerd (of ….) voelt”
- Misschien leg je je hand even op die plaats en observeer je het zonder oordeel.
Dit helpt ook als je merkt dat je snel geïrriteerd naar je partner bent, of dat je prikkelbaar reageert in stressvolle situaties. Door even te vertragen, creëer je ruimte om bewust te reageren.
Ik ben gaan merken dat er maar weinig situaties zijn waarin ik echt geïrriteerd ben, bijvoorbeeld als als mijn partner iets ontzettends dom doet. Maar als ik ontspannen ben, dan kan ik zelfs die situaties aan. En dat gun ik jou ook!
Meer in het moment leven
Door te observeren wat er in je gebeurt, zonder direct te handelen, kun je je irritatie transformeren. In mijn situatie bleek mijn irritatie te maken te hebben met een oude overtuiging: “Afspraak is afspraak! Mensen moeten op je kunnen rekenen.” Omdat ik hoofdpijn had en moe was, nam mijn oude overtuiging de overhand.
Door dat gevoel te erkennen en aandacht te geven, liet de spanning als vanzelf los. Mijn man merkte misschien dat ik wat stiller was, maar het leidde niet tot een conflict en ik hoefde achteraf geen spijt te hebben. Mijn nichtje reageerde ook heel begripvol: “Dat komt eigenlijk wel goed uit!” En ik slaakte een zucht van verlichting, waar had ik me nu druk om gemaakt? Op zo’n moment kun je er misschien zelfs om lachen.
Meer in het moment leven betekent dat je jezelf toestaat om even te vertragen, je emoties te erkennen. Je hoeft ze niet te uiten, maar ze ook niet weg te duwen. Zo transformeer je irritatie in rust.
Samenvatting en tip
Snel geïrriteerd raken is (helaas) heel normaal in onze drukke levens, maar het kan je humeur en relaties negatief beïnvloeden. Gelukkig kunt je het gevoel leren herkennen en ombuigen. Door kort te pauzeren – één of twee diepe ademhalingen is voldoende – aandacht te geven aan je gevoel en daar even bij te zijn, transformeer je irritatie tot bewustzijn en rust.
Deze kleine stappen helpen je om minder snel geïrriteerd te raken en voorkomen een kort lontje. De situatie is niet anders, jij bent veranderd!
Wil je deze natuurlijke vaardigheid ook verder ontwikkelen? Probeer het eens bij mijn maandelijkse online Focusing oefening: Ruimte om stil te staan of neem contact met me op voor een vrijblijvend verkennend gesprek.
Kleine momenten van vertraging kunnen een groot verschil maken in je dagelijks leven.
Hi, ik ben Suzanne Ogier. Vanuit mijn persoonlijke ervaring – na 2,5 burn-out – heb ik de wijsheid van mijn lijf leren kennen. Ik ben een gecertificeerde Focusing professional en werk met een wetenschappelijk onderbouwde, trauma- en polyvagaal-informed aanpak. Met meer dan 200 individuele sessies en meer dan 40 succesvolle groepsbijeenkomsten heb ik zorgzame, werkende vrouwen met een vol hoofd structureel geholpen. Mijn focus ligt op het creëren van blijvende rust en mentale ruimte voor zelfzorg en herstel. Wil je meer lezen over mij? Lees dan hier verder.
P.s. Ken je een of twee mensen in jouw omgeving voor wie dit blog waardevol kan zijn? Misschien een vriendin, collega of je zus? Aarzel dan niet om deze blog door te sturen.
Wil je mijn volgende blog liever direct in je mailbox ontvangen? Schrijf je dan hieronder in.
Doe ook mee met een begeleide Focusing oefening Ruimte om stil te staan en ontdek de taal van jouw binnenwereld.
Ook met (een) focuservaring, ben je van harte welkom!
Lees er hier meer over en kijk wanneer de volgende begeleide Focusing oefening is.
Deelname is gratis en vrijblijvend.
Wil je meer tijd voor jezelf? Leren stil staan bij wat je voelt. Meer rust ervaren door te luisteren naar jezelf, te verkennen en ontdekken wat er is en je bewust worden van de betekenis daarvan?
Misschien is dit het moment voor jou om mee te doen met het online programma Leren luisteren naar je lichaam. Lees er hier meer over.
Lees hier de ervaringen van deelnemers of plan een kennismaking in om te verkennen of dit voor jou op dit moment het juiste is.
